Ogromnym i coraz bardziej powszechnym problemem w sytuacjach, gdy rodzice są rozwiedzeni bądź jeszcze w trakcie rozwodu lub separacji jest nawiązanie nici porozumienia pomiędzy nimi co do ustalenia kontaktów z dzieckiem/dziećmi. Scenariusze bywają różne.
W niektórych cierpi matka, w innych ojciec, a w każdym jest zdezorientowane, pozbawione poczucia bezpieczeństwa dziecko.
Rodzice utrudniają sobie nawzajem możliwość kontaktu z dzieckiem nie rozumiejąc, że de facto pozbawiają istotę, którą najbardziej kochają podstawowej potrzeby jaką jest bliskość obojga rodziców. Czasami sytuacje są wręcz dramatyczne, z porwaniami rodzicielskimi włącznie. Dzieci są często zniechęcane i odsuwane od drugiego rodzica, „przeciągane” na swoją stronę.
Mediując w sprawach okołorozwodowych staram się uświadomić rodzicom jak ważne jest, aby ich dzieci mogły mieć kontakt z każdym z nich oraz z pozostałą najbliższą rodziną, przy założeniu, że w danej rodzinie nie mamy do czynienia z przemocą.
Jak w takim razie ustalić sposób sprawowania opieki na dziećmi i kontaktów z nimi, aby dzieci mogły mieć chociaż namiastkę stałości? O czym powinnaś wiedzieć Czytelniczko, aby móc zadbać o prawa swoich dzieci, ale i swoje własne w tym zakresie?
Prawa dziecka.
Należy zacząć od tego, że dziecko ma prawo do bycia wychowywanym przez oboje rodziców a także do kontaktów z dziadkami i pozostałą rodziną. Rodzeństwo także powinno wychowywać się razem, o ile jest to zgodne z dobrem dziecka.
Władza rodzicielska a kontakty.
Nie należy mylić tych dwóch pojęć. Sąd orzekając rozwód bądź separację (w zależności od woli małżonków) ma obowiązek orzec o władzy rodzicielskiej obojga rodziców. Sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom, może powierzyć jednemu z nich, ograniczając jednocześnie władzę rodzicielską drugiemu z rodziców do pewnych obowiązków i uprawnień. Sąd może także pozbawić bądź ograniczyć władzę rodzicielską obojga rodzicom. Jednakże, co ważne, orzeczenie sądu w zakresie władzy rodzicielskiej nie wpływa na zakres kontaktów z dziećmi. Są to dwie odmienne kwestie. Sąd orzeknie w kwestii kontaktów z dziećmi, chyba że Ty i Twój mąż złożycie zgodny wniosek, oświadczając, że sami ustalicie zakres kontaktów. Taki wniosek można złożyć zarówno przed Sądem I jak i II instancji. Można go także w każdej chwili cofnąć.
Sąd orzeka o sposobie i zakresie kontaktów tego z rodziców, z którym dziecko nie będzie mieszkało (temat opieki naprzemiennej rozwinę w odrębnym artykule), a więc z którym będzie z założenia miało mniejszy kontakt.
Porozumienie w sprawie kontaktów.
Jeżeli jesteś Kobietą w trakcie rozwodu bądź separacji, pamiętaj aby ustalić sądownie kwestię kontaktów z dzieckiem. Nawet jeżeli rozwód bądź separacja przebiegają bez większych problemów i dogadujesz się z ojcem dziecka, zasadnym jest szczegółowe określenie tego aspektu dla wspólnego dobra. Poprawne relacje z ojcem dziecka mogą się zmienić z dnia na dzień, najczęściej gdy druga strona założy nową rodzinę i wówczas możesz być zmuszona walczyć o możliwość spędzania czasu z dzieckiem. Pamiętaj także, że możesz złożyć wniosek o zabezpieczenie kontaktów z dzieckiem na czas toczącego się postępowania o rozwód lub separację, do czasu gdy sąd w wyroku nie ustali miejsca zamieszkania dziecka i sposobu kontaktów.
Rekomendowanym przeze mnie sposobem na ustalenie kontaktów z dzieckiem jest sporządzenie przez rodziców Rodzicielskiego Planu Wychowawczego. Jest to sposób szybki i najmniej inwazyjny. Jest to rodzaj porozumienia, w którym rodzice zgodnie ustalają zasady kontaktów z dzieckiem. Porozumienie powinno być jak najbardziej szczegółowe i określać dni, czas trwania kontaktu, formę kontaktu. W takim porozumieniu można ustalić także materię dotyczącą uprawnień rodziców co do decydowania o sprawach dziecka, np. w zakresie wyboru szkoły, zajęć dodatkowych dziecka, dłuższych wyjazdów, zwłaszcza zagranicznych, leczenia dziecka czy też kontaktu dziecka z pozostałą rodziną obojga rodziców, ale także ich obowiązków, na przykład co do alimentacji. Dobrym wyjściem jest sporządzenie porozumienia przy wsparciu mediatora. Mediator zadba o merytorykę i prawidłową formę takiego dokumentu. Ugoda zawarta przed mediatorem, dołączona do pozwu o rozwód lub separację bądź do wniosku o ustalenie kontaktów z dzieckiem, znacznie przyspieszy wydanie przez sąd orzeczenia. Sąd jest zobowiązany uwzględnić takie porozumienie o ile jest zgodne z dobrem dziecka.
Droga Czytelniczko, pamiętaj, że jeżeli dziecko ma być przy Tobie, należy zadbać o to aby miało kontakty z drugim rodzicem. Dziecko ma prawo być wychowywane przez oboje rodziców. Jeżeli natomiast sąd postanowi, że Twój syn bądź córka mają zamieszkać z ojcem, to nadal masz pełne prawo do kontaktu. Masz prawo odbierać dziecko z przedszkola lub szkoły, uczestniczyć w życiu dziecka, kontaktować się z dzieckiem, zabierać je do siebie. Nawet gdyby sąd ograniczył Twoją władzę rodzicielską, to miej na uwadze, że o ile nie ograniczy jej co do Twoich kontaktów z dzieckiem, masz do nich prawo w pełnym zakresie.
Co zrobić w przypadku, gdy wnosiliście zgodnie z ojcem dziecka o nieustalanie o kontaktach przy wyroku rozwodowym bądź separacyjnym a sytuacja uległa zmianie?
W sytuacji, gdy zaufałaś i podjęłaś decyzję o nieustalaniu przez sąd tematu kontaktów z dzieckiem, a z czasem sytuacja zaczęła się pogarszać i ojciec dziecka utrudnia Ci z nim kontakt, powinnaś wystąpić do sądu z wnioskiem o ustalenie kontaktów. Sąd rozpatrzy wniosek wydając stosowne postanowienie. W kolejnym artykule przedstawię Ci jak zainicjować takie postępowanie a także jak ono przebiega.
