Niniejszy artykuł stanowi kontynuację poprzedniego, w którym opowiedziałam Ci Droga Czytelniczko jak ważne jest uregulowanie kwestii kontaktów z dzieckiem w sytuacji separacji czy rozwodu. Bądź też takiej, w której żyjecie z partnerem w sposób niesformalizowany i któregoś dnia podjęliście decyzję, że dalej jest Wam nie po drodze.

W tym artykule chcę Ci pokazać jakie masz możliwości, gdy nie jesteście w stanie wypracować z drugim rodzicem rozwiązania w zakresie kontaktów z dzieckiem w drodze porozumienia, samodzielnie bądź przy wsparciu mediatora. A także co zrobić w sytuacji, gdy kontakty zostały co prawda przez Was lub przez sąd ustalone, ale treść waszego porozumienia bądź orzeczenia sądu po jakimś czasie nijak się ma do rzeczywistości. Czy możesz złożyć ponowny wniosek o zmianę treści postanowienia o ustaleniu kontaktów z dzieckiem? Co w sytuacji, gdy drugi rodzic nie wywiązuje się z ustalonych kontaktów?

Poniższe wskazówki dotyczą sytuacji, gdy kontakty z dzieckiem zostały ustalone:

• orzeczeniem sądowym, zarówno w wyroku rozwodowym, separacyjnym jak i w postanowieniu o ustaleniu kontaktów,
• ugodą zawartą w tym zakresie przed sądem,
• ugodą zawartą w tym zakresie przed mediatorem sądowym.

Wniosek o ustalenie kontaktów z dzieckiem.

Jeżeli sąd w wyroku rozwodowym nie orzekł (na Waszą prośbę) o sposobie kontaktów z dzieckiem bądź jesteś w nieformalnym związku z partnerem, który postanowiliście zakończyć i nie możecie zgodnie ustalić kwestii kontaktów z dzieckiem, należy złożyć do sądu opiekuńczego wniosek o ustalenie kontaktów. Postępowanie takie jest tzw. postępowaniem nieprocesowym, co oznacza, że składasz wniosek o ustalenie kontaktów, a nie pozew. Składasz go do Sądu Rejonowego, Wydziału Rodzinnego i Nieletnich, właściwego dla miejsca zamieszkania lub pobytu dziecka. Wniosek podlega opłacie w wysokości 100 zł.

We wniosku powinnaś określić jak chciałabyś, aby kontakty miały wyglądać (bardziej lub mniej szczegółowo). Powinnaś też odpowiednio uargumentować swój wniosek.

Pamiętaj, że jeżeli nie będziesz czuła się na siłach, aby samodzielnie przygotować taki wniosek, zawsze możesz skorzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, radcy prawnego lub adwokata.

Czy można wystąpić powtórnie z takim wnioskiem?

Tak. Jeżeli sąd orzeknie w temacie kontaktów w wyroku rozwodowym lub separacyjnym albo też w postanowieniu kończącym postępowanie o ustalenie kontaktów z dzieckiem, nie oznacza to, że takiego postanowienia nie można zmienić. Sąd może zmienić takie orzeczenie jeżeli wymaga tego dobro dziecka (art. 113/5 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego). Sąd może w postanowieniu zmieniającym ograniczyć bądź nawet zakazać takich kontaktów, ale także rozszerzyć wcześniej ograniczone kontakty lub znieść wcześniej orzeczony zakaz kontaktów.

Sąd przy orzekaniu o kontaktach z dzieckiem wysłucha obojga rodziców i zawsze będzie kierował się dobrem dziecka. Dla właściwego rozstrzygnięcia koniecznym może się też okazać powołanie biegłych.

Procedura złożenia wniosku o zmianę ustalonych kontaktów oraz opłata od wniosku jest tożsama jak w przypadku wniosku o ustalenie kontaktów z dzieckiem.

Niewykonywane kontakty. Jak zobligować rodzica do kontaktu?

Sąd ustalił w jaki sposób ma wyglądać kontakt rodzica, z którym dziecko nie mieszka, ale rzeczywistość odbiega od ustaleń? W takiej sytuacji Droga Czytelniczko również nie pozostajesz bez narzędzi, o których więcej poniżej. Możesz je wykorzystać zarówno w sytuacji, gdy dziecko mieszka z Tobą a uprawniony do kontaktów ojciec nie wykonuje ich bądź wykonuje je niewłaściwie, jak i w sytuacji, gdy dziecko mieszka z ojcem a on nie pozwala bądź utrudnia Tobie kontakty z dzieckiem.

Wniosek o zagrożenie nakazaniem zapłaty.

Jeżeli dziecko mieszka z Tobą a ojciec dziecka nie wykonuje kontaktów w ogóle bądź wykonuje je w sposób niezgodny z ustaleniami, np. nie przychodzi na umówione spotkania, nie odprowadza dziecka o ustalonej godzinie, przychodzi w dowolnym czasie, nie dzwoni, bądź też ma zakaz kontaktów z dzieckiem a mimo to próbuje do takiego kontaktu doprowadzić, możesz złożyć do Sądu Rejonowego Wydziału Rodzinnego i Nieletnich właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub pobytu dziecka wniosek o zagrożenie nakazaniem zapłaty (art. 598/15 Kodeksu Postępowania Cywilnego). Wniosek taki podlega opłacie w wysokości 100 zł. We wniosku należy opisać jakie obowiązki w zakresie kontaktów są naruszane przez drugą stronę, a także wskazać dowody na te naruszenia, np. świadków. Do wniosku należy też załączyć odpis wykonalnego orzeczenia sądu lub ugody zawartej przed sądem lub mediatorem, dotyczący kontaktów.

Sąd przychylając się do Twojego wniosku wyda postanowienie o zagrożeniu nakazaniem zapłaty oznaczonej sumy, w którym zagrozi rodzicowi niewykonującemu bądź niewłaściwie wykonującemu kontakty, określoną kwotą, którą będzie musiał uiścić na Twoją rzecz za każdorazowe niewykonanie lub niewłaściwe wykonanie kontaktu. Sąd w postanowieniu może wskazać kilka obowiązków zagrożonych zapłatą.

Wniosek o nakazanie zapłaty.

Jeżeli pomimo takiego postanowienia rodzic uprawniony do kontaktu nadal nie będzie stosował się do postanowienia sądu, sąd w reakcji na Twój wniosek (sąd nie działa w tym zakresie z urzędu), tym razem o zobowiązanie zapłaty oznaczonej sumy, wyda kolejne postanowienie, teraz nakazujące zapłatę na Twoją rzecz wskazanej kwoty za każdorazowe niewykonanie lub niewłaściwe wykonanie kontaktów (art. 598/16 Kodeksu Postępowania Cywilnego). Jednocześnie sąd może zmienić wysokość kwoty wskazanej w postanowieniu o zagrożeniu nakazaniem zapłaty. Złożenie tego wniosku wiąże się także z opłatą w wysokości 100 zł.

Pamiętaj jednak, że taka sama procedura obowiązuje w sytuacji, gdy to rodzic, z którym dziecko mieszka nie wykonuje bądź niewłaściwie wykonuje postanowienie sądu w zakresie kontaktów, np. poprzez niewpuszczanie rodzica na spotkanie z dzieckiem, niewydawanie dziecka, stosowanie wymówek przy próbie kontaktu, w stylu dziecko jest chore, śpi, jest u koleżanki/kolegi itp. W takiej sytuacji, sąd może wydać postanowienie o zagrożeniu nakazaniem zapłaty a w kolejnym kroku postanowienie nakazujące zapłatę na rzecz rodzica uprawnionego do kontaktu.

Wnioski o nakazanie zapłaty mogą być ponawiane, jeżeli do naruszania obowiązków przez którąkolwiek ze stron będzie nadal dochodziło. Na postanowienia sądu przysługuje zażalenie (odwołanie).

Wykonalność postanowienia sądu.

Postanowienie sądu o nakazanie zapłaty oznaczonej sumy jest skuteczne z chwilą ogłoszenia, a jeżeli ogłoszenia nie było, z chwilą jego wydania. Oznacza to, iż z tą chwilą staje się wykonalne. Dlatego też, nie potrzebujesz Droga Czytelniczko występować do sądu z wnioskiem o nadanie orzeczeniu klauzuli wykonalności.