WYWIAD Z EKSPERTKĄ – Marlena Pacocha

Jestem osobą, która bardzo ceni robie relacje i kontakt z ludźmi. Lubię rozmawiać, słuchać, obserwować drugiego człowieka, co jest najprostszą drogą do zrozumienia – i to właściwie przenika wszystkie obszary mojego życia, nie tylko zawodowy.

Poza pracą bardzo ważna jest dla mnie rodzina; mój mąż i córki, a także ruch i równowaga, dlatego też praktykuję jogę, medytuję, lubię sport i staram się regularnie znajdować czas na aktywność. Dużo czytam, interesuje mnie psychologia i rozwój człowieka.

Macierzyństwo nauczyło mnie uważności, cierpliwości i odpowiedzialności, a praca z klientem, konkretnego działania i podejmowania decyzji, często w warunkach napięcia i konfliktu.

Mam też w sobie silne poczucie odpowiedzialności za to, co robię i za ludzi, z którymi pracuję. Zależy mi nie tylko na rozwiązaniu problemu, ale też na tym, żeby druga osoba naprawdę rozumiała swoją sytuację i potrafiła działać dalej samodzielnie.

Myślę, że to połączenie, empatii, chłodnej refleksji i potrzeby działania, najbardziej mnie ukształtowało, zarówno jako kobietę, jak i jako profesjonalistkę.

Najbardziej wpłynęły na mnie sytuacje, w których widziałam, jak brak wiedzy prawnej i wsparcia powoduje, że ludzie zostają w trudnych, często niesprawiedliwych sytuacjach. To uświadomiło mi, że prawo może być realnym narzędziem zmiany, jeśli ktoś potrafi je dobrze wykorzystać.

Moja droga zawodowa była raczej naturalnym procesem niż jedną konkretną decyzją. Pierwszym etapem było prawo – to był dla mnie oczywisty wybór, bo od zawsze miałam silne poczucie sprawiedliwości i potrzebę szukania rozwiązań w sytuacjach trudnych.

Kolejnym ważnym krokiem były mediacje, gdzie zobaczyłam, jak ogromne znaczenie ma komunikacja i umiejętność spojrzenia na problem z różnych perspektyw. To doświadczenie bardzo ukształtowało mój sposób pracy.

Dopiero później pojawiły się kontrakty budowlane i praca przy inwestycjach. To środowisko pokazało mi, jak wiele konfliktów powstaje na styku ludzi, interesów i presji czasu i właśnie tam naturalnie zaczęłam rozwijać się w kierunku rozwiązywania sporów i roszczeń.

Wspólnym mianownikiem całej mojej drogi jest praca z konfliktem, niezależnie od tego, czy dotyczy on relacji między ludźmi, czy dużych projektów inwestycyjnych.

Moja droga zawodowa nie zaczęła się od jednego konkretnego momentu, tylko raczej była naturalną konsekwencją tego, jaka jestem i czym interesowałam się od zawsze. Już w młodości angażowałam się w działania, które wymagały współpracy z innymi, organizacji i brania odpowiedzialności, to były dla mnie naturalne.

Dlatego też prawo było dla mnie oczywistym kierunkiem. Zawsze patrzyłam na prawo szerzej, widząc je nie tylko jako paragrafy ale przede wszystkim jako skuteczne i elastyczne narzędzie, które umiejętnie wykorzystane sprawia wiele dobrego. Z czasem zaczęłam rozwijać się także w obszarze mediacji.

W analizie konfliktów i budowaniu strategii ich rozwiązania. Patrzę na sprawę szerzej niż tylko przez pryzmat przepisów, uwzględniam relacje między stronami, ich interesy, emocje i kontekst sytuacyjny. To pozwala mi trafnie zidentyfikować źródło problemu i dobrać adekwatne narzędzia, czy to prawne, czy komunikacyjne.

Zależy mi też na tym, żeby druga strona naprawdę rozumiała swoją sytuację – bo dopiero wtedy może podejmować świadome decyzje i odzyskać poczucie wpływu.

Staram się proponować rozwiązania, które są realne i dają poczucie uporządkowania sytuacji, a nie tylko formalnego zakończenia sprawy.

Najczęściej odkładają decyzje i zbyt długo pozostają w trudnych sytuacjach, licząc, że problem sam się rozwiąże. Często też działają pod wpływem emocji albo przeciwnie, całkowicie ignorują swoje potrzeby. Działa prosty mechanizm, blokada bądź wycofanie. Dlatego ważne jest, aby w takich sytuacjach, zmusić się do jednej małej rzeczy, wykonania telefonu i poproszenia o pomoc. To może być telefon do kogoś bliskiego, ale też do instytucji, która zajmuje się pomocą w konkretnych sytuacjach. Takim krokiem może być też umówienie bezpłatnej porady prawnej czy innej na stronie Fundacji „Prawo Kobiet”, do czego zapraszam.

Takich historii jest wiele. Sens mojej pracy widzę w sytuacjach, gdy problem, z którym przychodzą do mnie klienci zostaje rozwiązany na poziomie mediacji, polubownie. Gdy widzę, że jest szansa na utrzymanie relacji pomiędzy osobami, które chwilę wcześniej były mocno zaangażowane w spór i sytuacja była mocno napięta.

Także wtedy, gdy umiejętnie przeprowadzone negocjacje przynoszą spokój i zadowolenie stronom a mnie poczucie ogromnej satysfakcji z dobrze wykonanego zadania.

Motywacją są dla mnie też sytuacje, gdy dzięki mojemu zaangażowaniu i umiejętnie poprowadzonej rozmowy ktoś przechodzi z poczucia chaosu i bezradności do momentu, w którym zaczyna widzieć możliwe rozwiązania i odzyskuje poczucie wpływu. To często historie kobiet, które w pewnym momencie zaczynają świadomie podejmować decyzje.

Ponieważ wiele kobiet nadal nie ma dostępu do rzetelnej wiedzy prawnej albo nie wie, jak z niej korzystać.

Chciałabym, żeby kobiety czuły się pewniej, zarówno w życiu prywatnym, jak i zawodowym. Żeby wiedziały, że mają narzędzia i możliwości działania. Jako kobiecie i mamie dwóch córek, szczególnie zależy mi na tym, żeby kolejne pokolenia kobiet miały większą świadomość swoich praw i większą odwagę w działaniu.

Przede wszystkim przez wiedzę i świadomość swoich praw. To jest absolutna podstawa, bo trudno podejmować dobre decyzje, jeśli nie rozumiemy swojej sytuacji prawnej i jej konsekwencji.

Ale równie ważna jest odwaga do działania – podejmowania decyzji, zadawania pytań i stawiania granic. W praktyce bardzo często widzę, że problem nie polega na braku możliwości, tylko na braku wiedzy, że one są i można z nich skorzystać.

Wzmocnienie pozycji to proces, budowany krok po kroku, przez świadome decyzje, dostęp do rzetelnej wiedzy i gotowość do działania.